bgpw blog

    blog Biblioteki Głównej PW

    Wpisy z tagiem: biblioteki-cyfrowe

    W ramach projektu digitalizacji materiałów z I połowy XX wieku pochodzących z dawnych zbiorów Instytutu Gospodarki Przestrzennej i Mieszkalnictwa zeskanowano w naszej Sekcji Digitalizacji ponad 1200 maszynopisów i 1300 fotografii obiektów architektury sakralnej. Digitalizacja maszynopisów, często uszkodzonych, zakurzonych, w złym stanie, odbywała się przede wszystkim na skanerach przelotowych i wymagała najpierw przygotowania dokumentów (odkurzenie, obcięcie grzbietów, usunięcie zszywek i innych elementów, prostowanie, podklejanie kartek). Obróbka skanów obejmowała kadrowanie, poziomowanie (w miarę potrzeb), korektę kontrastu i korektę rażących uszkodzeń. Skanowanie fotografii odbywało się na skanerze dziełowym.  Skany wymagały kadrowania, korekty jasności, kontrastu i poziomowania. Starano się przede wszystkim oddać ich rzeczywisty wygląd z zachowaniem dobrej jakości obrazu.

    Wszystkie cyfrowe wersje zdigitalizowanych maszynopisów i zdjęć dostępne będą na stanowisku komputerowym w Bibliotece PW, a część obiektów, w tym 130 fotografii obejrzeć można w otwartym dostępie w Bibliotece Cyfrowej PW.

    A tak wyglądało skanowanie fotografii:

     

    tekst: MM

    film: P.Wiącek

     

     

    15.02.2017 w Narodowym Instytucie Audiowizualnym w Warszawie odbyła się konferencjapt.  Biblioteki i archiwa na rynku cyfrowym.

    fot.K.Araszkiewicz

    Na konferencji omówiono  takie zagadnienia, jak digitalizacja zasobów bibliotecznych, otwarte zasoby edukacyjne, standardy archiwizacji dokumentów elektronicznych, zastosowanie technologii mikrokomputerów w bibliotekach, prawnoautorskie aspekty działalności bibliotek i archiwów, problemy podatkowe w funkcjonowaniu bibliotek i archiwów, długoterminowa archiwizacja publikacji elektronicznych, projektowanie i ocena systemów informacyjno-wyszukiwawczych.

    Organizatorami spotkania byli : Narodowy Instytut Audiowizualny, Wydział Prawa Uniwersytetu Humanistycznospołecznego SWPS oraz Wydział Dziennikarstwa, Informacji i Bibliologii Uniwersytetu Warszawskiego.

    KA

    W europejskiej bibliotece cyfrowej Europeana otwarty sezon na secesję. W rozpoczynającej cykl wirtualnej wystawie obejrzeć można ok. 50 obiektów z ponad dwudziestu muzeów, arcydzieła znane i mniej znane, obrazy, plakaty, biżuterię. Przez cały sezon publikowane będą pochodzące z blogów instytucji partnerskich obiekty i eseje na temat secesji, a w Pinterest prezentowana będzie secesyjna sztuka użytkowa,  moda, szkło, meble.

    Rushes, 1896 (detail). Eugène Grasset. Schola Graphidis Art Collection. CC BY-SA

    Wśród nowości technologicznych – innowacyjna forma pokazywania obiektów dziedzictwa kulturowego w 3D, przy pomocy Sketchfab’a.  W Europeanie, przy współpracy Discovery Program, w ramach którego to projektu prowadzone są zaawansowanych badania w irlandzkiej archeologii i dyscyplinach pokrewnych, prezentowane są modele 3D  zabytkowych budynków, pomników i grobowców w Irlandii. Sketchfab jest największą na świecie platformę do publikowania  treści 3D online, partnerem  ponad 500 muzeów i instytucji kulturalnych.

    W ostatnio udostępnionych obiektach kolekcji Europeana 1914-1918 znalazła się m.in. tablica pamiątkowa poświęcona strażakowi Thomasowi McGarry, który zginał w 2017 r. podczas podróży z Irlandii do Kanady w katastrofie statku HMS Laurentic.  McGarry był strażakiem na statku i  jednym z 354 pasażerów i członków załogi, którzy zginęli na skutek zatonięcia Laurentic’a. Kilkadziesiąt lat później, brązowa tablica pamiątkowa Thomasa McGarry’ego została wykopana w ogrodzie Tom Murphy,  w Limerick. Tablice pamiątkowe wydawano krewnym wszystkich członków służb, którzy zginęli w czasie I wojny światowej. W 2013 roku, Killian Downing, wnuk Toma Murphy’ego, badał tablicę i podzielił się tą historią w cyfrowym archiwum historii i przedmiotów związanych z wojną światową w kolekcji Europeana 1914-1918.

    Memorial Plaque of Thomas McGarry, Killian Downing, CC-BY-SA 3.0

     

     

    MM

    W Bibliotece Cyfrowej PW udostępniony został ostatnio 23 numer Tygodnika Ilustrowanego z 1899 r. (egz. źródłowy ze zbiorów prywatnych). W numerze znajduje się artykuł poświęcony  projektowanemu wówczas przez Stefana Szyllera gmachowi późniejszej Politechniki Warszawskiej (w latach 1898-1915 był to Instytut Politechniczny).

    Już sam początek wprowadza nas w atmosferę tamtych czasów „W cichem i spokojnem dotąd ustroniu miasta zamkniętem z jednej strony torem wyścigowym, a z drugiej ul. Nowowiejską i Polną, na placu, zajętym przed trzema laty na wystawę hygieniczną, niebawem powstanie szereg gmachów, które do niepoznania zmienią dotychczasową postać tej dzielnicy syreniego grodu. Zamiast pustych i odludnych placów, będą wspaniałe budowle, imponujące ogromem, piękności i harmonią form architektonicznych, a zamiast ciszy, przerywanej dwa razy do roku hucznym gwarem licznych zwolenników hippiki, ocknie się nowe życie, pełne zapału młodzieńczego, nadziei i zachwytu.”

    gmach

    Autorem projektu Gmachu Głównego (a także Gmachu Fizyki),  był Stefan Szyller, współautorem Bronisław Brochwicz-Rogóyski (gmachy Chemii i Mechaniki, domy mieszkalne dla pracowników). Obaj architekci nie projektowali do tej pory żadnego budynku uczelnianego, w związku z czym udali się w trzytygodniową podróż po Europie po inspiracje. Plany podstawowe budynków rysowali już w pociągach. Okres wykonania projektu po powrocie do kraju był niewiarygodnie krótki – 72 dni. Warto podkreślić, że budowa trwała tylko 2 lata, a powstał gmach monumentalny, zaprojektowany według klasycznych reguł przyjmowanych wtedy przez europejskie  uczelnie. Masywna konstrukcja przetrwała pożary, zniszczenia wojenne, w tym powstanie warszawskie. Wszystkie, bardzo nowoczesne wówczas systemy instalacyjne Politechniki, m.in. wodno-kanalizacyjny i wentylacyjny, zaplanował inżynier Obrębowicz, założyciel pierwszego w Warszawie biura projektowego instalacji sanitarnych. W najstarszych gmachach system podziemnych kanałów instalacyjnych przetrwał do czasów dzisiejszych. Przedwojenny system ogrzewania gmachów Głównego, Chemii i Fizyki polegał na tłoczeniu do nich mas gorącego powietrza z Gmachu Mechaniki, gdzie znajdował się potężny wentylator osiowy przetłaczający powietrze przez nagrzewnice z żeliwnych rur, ogrzewanych parą z budynku kotłowni. Do komory  wprowadzano nagrzane w kotłowni powietrze, z niej też  w kierunku czterech gmachów specjalnymi korytarzami ciepłe powie trze docierało do wewnętrznych poziomych kanałów podziemnych, którymi następnie rozprowadzano je wewnątrz budynków. Po II wojnie nie odtworzono tego sposobu ogrzewania i wentylacji.

    O konstrukcji historycznych gmachów Politechniki można poczytać też w specjalnym numerze 11 Forum Akademickiego z 2015 oraz Miesięczniku Politechniki (numer specjalny wrzesień 1999).

    We wspomnianym numerze Tygodnika Ilustrowanego pouczającą ciekawostkę stanowią bezpośrednie odpowiedzi redakcji, głównie do niedoszłych poetów przysyłających swoje utwory w nadziei na opublikowanie:

    Muza Quouqua. Chyba to nie Muza dyktowała
    Muzie te wiersze. Są gładkie, ale bardzo pospolite
    w treści i formie.
    P. L udwika B. Wiersz poprawnym ale niezawierający nic nowego.
    P. K. R. Drukowane nie będzie.
    Ninie Orżi-Orżi. Wiersze słabe.
    P. Jan Sz. w Krakowie. Wiersze Pańskie należą
    do utworów przeciętnych. Podobnych rzeczy
    odbiera redakcya całe setki. (Sic!)
    P. Czesław Lub. Nie.
    P. T. P. W . Wiersze słabe. Rytm kuleje, rymy
    pospolite. Motyw wymaga większego pogłębienia.
    P. Floryan Znamiecki. Wiersze nie złe, ale
    brak im wykończenia; więcej tam wyrazów, niżeli
    tego wymaga potrzeba; należy się skupiać.
    P. Kr. w Galicyi. Mamy w tece jeszcze kilka
    artykułów o tej kwestyi; wskutek tego praca Pańska
    drukowaną nie będzie.
    P. Wiktor Lubicz. Wiersze nie okazują wybitnego
    talentu.
    P. Stanisławie. W koszu.

    MM

     

    Międzynarodowa konferencja “What do we lose when we lose a library?” zorganizowana została 9-11 września 2015 r.  przez Uniwersytet Katolicki w Leuven (Louvain) , Goethe-Institut Brüssel, British Council w Brukseli dla uczczenia setnej rocznicy zniszczenia Biblioteki Uniwersyteckiej w Leuven w 2014 r.

    Uniwersytet w Leuven to najstarsza uczelnia w Belgii (założony w 1425 r.). Centralna biblioteka uniwersytecka mieszcząca się od 1636 w University Hall spłonęła wraz z 300 tys. książek w trakcie działań wojennych w 1914 r. Odbudowana została dzięki pomocy uczelni amerykańskich w latach 20. Jednak kolejna wojna przyniosła znowu zniszczenie. Podczas inwazji wojsk niemieckich w maju 1940 r. Biblioteka Uniwersytecka stanęła w płomieniach. powtórnie. Spłonęło 900 tys. książek. I znowu dzięki amerykańskiej pomocy Bibliotekę Uniwersytecką odbudowano i uruchomiono na początku lat 50.
    Biblioteka odtworzona została w renesansowym kształcie z wielką dbałością o szczegóły wykończenia wnętrz, zgodne z oryginalnymi.

    bibl_makieta

    Makieta Biblioteki KU w Leuven

    czytelnia

    Głowna czytelnia

    poko_bibl

    Pokój, właściwie komnata, służacy do spotkań z gośćmi

    szafki

    Szafki dla czytelników w podcieniach hallu – zamykane na kod elektroniczny

    W ramach prekonferencji można było zwiedzić Bibliotekę UK, wraz z wystawą okolicznościową „Books under Fire: From the Flames of Leuven to the Timbuktu Renaissance”. Pierwsza część wystawy, zatytułowana „The Flames of Louvain”, przedstawiała zniszczenia Biblioteki Uniwersyteckiej, międzynarodowe wysiłki ratowania pozostałości, które ocalały i starania o sfinansowanie odbudowy i zgromadzenie zbiorów. Celem ekspozycji było nie tylko pokazanie historii dramatycznych zniszczeń, a później odbudowy, ale także zachęcenie odwiedzających do refleksji na temat ochrony dziedzictwa kulturowego w czasie konfliktu.

    foto_splbibl

    Zdjęcia Biblioteki KU z 1913 r. i po spaleniu

    Głównym elementem drugiej części wystawy jest kolekcja „śnieżno-białych” książek spopielonych w pożarze w 1914 i przechowywanych w zamkniętych szklanych szkatułkach-trumnach.

    biale_ksiazki

    Obok spalonych książek prezentowane są prace młodej artystki belgijskiej Sofie Müller, stworzone ku pamięci zniszczonej w pożarze biblioteki. Trzecia część wystawy „Timbuktu renesans” zwraca uwagę na zagrożenia współczesnych konfliktów, wyświetlając stuletnie rękopisy z legendarnej bibliotek Timbuktu. W 2012 roku, prawie 400.000 z tych rękopisów zostały przekazane w tajemnicy z Timbuktu do Bamako, w celu ratowania ich przed zniszczeniem w konflikcie zbrojnym w Płn-Mali. Eksperci z KU Leuven przyczynili się do zachowania i ujawniania tych rękopisów.
    Końcowym etapem zwiedzania Biblioteki KU było wejście na wieżę (48 m), skąd rozciąga się wspaniały widok na Leuven.

    ml_wieza

    Na wieży

    Inauguracja konferencji odbyła się na Uniwersytecie w Louvain-la-Neuve (w 1968 r. uczelnia, a w tym i zbiory biblioteczne podzieliły się na flamandzko-języczny uniwersytet KU Leuven i francusko-języczny UCLw Louvain-la-Neuve.

    NLouv

    Referaty Alana Kramera, Trinity College Dublin „Dynamic of Destruction. Culture and Mass Killing in the First World War” Aleida Assman, University of Konstanz „The burning of books as an assault on cultural memory”. Emmanuelle Danchin, Université de Paris, IRICE „When a Library disappears: the case of the University Library of Leuven (1914 – 1928) wprowadziły w trudny temat znaczenia straty biblioteki dla społeczności lokalnej, miasta, kraju, dla zachowania dziedzictwa kulturowego.

    NLouv2

    Dalsza część konferencji, w tym sesja plenarna, odbywała się już na Uniwersytecie w Leuven.

    widok_z_univ

    Widok z najwyzszego pietra budynku Uniwersytetu w Leuven, w którym odbywały się obrady

    sala_wykl

    Sala wykładowa

    Temat zagrożeń dla bibliotek na świecie: wojen, katastrof, ale też zagrożeń Ideologicznych dla zbiorów (cenzura, manipulacja informacjami i zbiorach, ograniczenie dostępu) dominował w sesji „Historia zniszczeń bibliotek”.
    W sesjach poświęconych badaniom zbiorów bibliotecznych, zaawansowanym technologiom przetwarzania obrazu, konserwacji i ochronie kolekcji prezentowano takie przedsięwzięcia, jak konserwacja i digitalizacja Zwojów znad Morza Martwego, digitalizacja i badania rękopisów kolekcji Timbuktu, multidyscyplinarne podejście do odtworzenia i konserwacji pergaminów z Cotton Collection.

    poster1

    W sesji posterowej dominowały tematy dot. digitalizacji

    W sesji „Biblioteki cyfrowe” wiodącym tematem były problemy prawa autorskiego i możliwości zmiany w kierunku ‘prawa cyfrowego’.
    W sesji „ Studia przypadku: zniszczenie i reunifikacja” uwagę zwróciły dwa ciekawe wystąpienia prelegentów belgijskich: An Smets z KU Leuven o cyfrowej kolekcji łączącej dokumenty z Omont Collection i materiały z wykładów przechowywane w Bibliotece Uniwersyteckiej w Leuven oraz Roberta Nouwen’a z Royal Library of Belgium o bibliotece jako instrumencie demokracji i, a ogólniej, o bibliotekach w zmieniającym się świecie.
    Interesującym zakończeniem konferencji były wystąpienie Herberta Van de Sompel’a z Research Library of the Los Alamos National Laboratory, jednego z twórców protokołu OAI-PMH, służącego do agregacji metadanych z wielu archwiwów i bibliotek cyfrowych. W wykładzie „A co jeśli stracimy Web?” Van de Sompel zwrócił uwagę na zalew informacji w sieci, z natury swojej jest efemerycznej, i nie podejmowanie przez biblioteki szansy stania się opiekunami materiałów informacyjnych w Internecie.

    L_ratusz

    XV-wieczny Ratusz w Leuven

    W kończącej konferencję debacie zastanawiano się nie tylko nad tym jak biblioteki mogą chronić, konserwować swoje zbiory, ale przede wszystkim jak mogą wzmocnić swoją pozycję i dostosować rolę do potrzeb cyfrowego świata.

    Na zakończenie, atrakcja turystyczna,  wspaniały zabytek Leuven – Wielki Beginaż – zespół domków, z kościołem, ogródkami, browarem, otoczony murem, przecięty rzeką. Niegdyś (aż od XIII w.) zamieszkały przez beginki, w 1962 roku Wielki Beginaż został zakupiony przez Uniwersytet w Leuven, odrestaurowany i przeznaczony dla pracowników i studentów uczelni.  w 1998 r. Groot Begijnhof został wpisany na listę dziedzictwa UNESCO.

    begin4

    Wielki Beginaż w Leuven

    begin5

    MM

    W marcu Biblioteka Cyfrowa PW osiągnęła liczbę 5 tysięcy dokumentów. 5000. publikacją okazała się „Elektrotechnika” Mieczysława Pożaryskiego, powielony rękopis wykładu prowadzonego w 1914 r. Mieczysław Pożaryski (1875-1945) był profesorem, wieloletnim dziekanem Wydziału Elektrycznego Politechniki Warszawskiej, współzałożycielem i prezesem Stowarzyszenia Elektryków Polskich.

    W Bibliotece Cyfrowej PW znajdują się też liczne zeskanowane podręczniki autorstwa prof. Pożaryskiego (m.in. Krótki zarys elektrotechniki, Monter elektryk, Przystępna Elektrotechnika Prądów Silnych, Naukowe podstawy elektrotechniki), a także plansza biograficzna jemu poświęcona.

    W ostatnim okresie w Bibliotece Cyfrowej umieszczone zostały kolejne roczniki zdigitalizowanych czasopism międzywojennych: Gaz i Woda, Przegląd Techniczny, Przegląd Elektrotechniczny, Gospodarka Wodna, Inzynier Kolejowy.

    MM

    Na portalu otwartanauka.pl ciekawy wywiad z dyrektorem Biblioteki Narodowej dr Tomaszem Makowskim.

    O otwartym dostępie do publikacji naukowych, o problemach związanych z prawem autorskim, o udostępnianiu twórczości w wersji cyfrowej i zabezpieczaniu cennych zasobów bibliotecznych- „Digitalizacja jest dla nas narzędziem opatrznościowym”, o nowych technologiach, o przyszłości bibliotek – „repozytoria nie zastąpią bibliotek, to biblioteki wchłoną repozytoria, zmieniają się po prostu technologie dostępu”, o projektach Academica i Merkuriusz – udostępniania treści czasopism naukowych w ramach obowiązującego prawa autorskiego i o wątpliwościach związanych z zasadami realizacji tych projektów.

    Wywiad można obejrzec na YouTube

    Nasza Biblioteka Cyfrowa PW od sierpnia działa pod nową wersja oprogramowania dLibra (5.7.2).

    ekran_dl
    Liczba udostępnionych publikacji wynosi od dziś 4500. Publikacją 4500. była „Telefonja”  Romana Trechcińskiego (1882-1944), profesora Politechniki Warszawskiej, specjalisty z zakresu elektrotechniki, twórcy wynalazków i udogodnień w dziedzinie telefonii, autora 7 poręczników, 34 przyczynków i 25 patentów, zakupionych przez różne kraje z Europy i Ameryki.

    rtt_miniatura

    Roman Trechciński, jako ekspert z dziedziny teletechniki był członkiem wielu Towarzystw naukowych między innym Akademii Nauk Technicznych i Rady Teletechnicznej przy ministrze poczty i telegrafów.

    RT_dziekan

    W  wrześniu 1939 r. wraz z inż. S. Ryżko zmontował rezerwową radiostację nadawczą Polskiego Radia na terenie Politechniki Warszawskiej, czynną niemal do momentu kapitulacji stolicy. W czasie okupacji kierował Zakładem Badawczym Prądów Słabych, jednym z 10 zakładów badawczych uruchomionych na terenie PW. Prowadził działalność konspiracyjną, był członkiem działającej przy Dowództwie Wojsk Łączności AK komisji naukowo-technicznej. Podczas Powstania Warszawskiego zmontował na terenie PW radiostację nadawczą, umożliwiającą łączność z powstańcami w innych rejonach miasta. 19 sierpnia 1944 r., podczas zajmowania przez Niemców terenu Politechniki, został rozstrzelany przed swoim domem przy ul. Koszykowej.

    Więcej o Romanie Trechcińskim w:  Roman Trechciński (18882-1944). Sylwetki profesorów Politechniki Warszawskiej

    MM

    Kolejna pełnotekstowa baza bibliograficzna, prezentująca dorobek jednego z profesorów Politechniki Warszawskiej okresu międzywojennego – Melchiora Nestorowicza udostępniona została  w Bibliotece Cyfrowej PW: Piśmiennictwo profesora Melchiora Nestorowicza – zestawienie bibliograficzne i pełne teksty wybranych publikacji

    Zdjęcie M. Nestorowicza z archiwum NAC

    Melchior Nestorowicz (1880-1939) był wybitnym specjalistą w dziedzinie budowy i utrzymania dróg bitych, inicjatorem modernizacji dróg w Polsce w zakresie stosowania nowych materiałów i nawierzchni drogowych, m.in. betonowych i bitumicznych.  Zajmował się też organizacja administracji drogowej w okresie międzywojennym (m.in. jako dyrektor Departamentu Drogowego w Ministerstwie Komunikacji w latach 20.).  Był autorem projektów trzech ustaw sejmowych: o budowie i utrzymaniu dróg publicznych (1920), o przepisach porządkowych na drogach publicznych (1921) i o PaństwowymFunduszu Drogowym (1931), które obowiązywał przez szereg lat. Melchior Nestorowicz opracował własny plan budowy autostrad (dróg samochodowych), który zakładał budowę prawie 4,7 tys. km szybkich tras. Nie został zrealizowany przed wojna, ani powojnie. Można przyjąć, że w zubożonej wersji realizowany jest obecnie.

    Warto przytoczyć słowa Nestorowicza (1939): „Spychanie zagadnienia drogowego na szary koniec zagadnień państwowych, jakie widzimy od chwili wskrzeszenia Rzeczpospolitej, musi się skończyć, jeśli Polska nie ma być nadal rozbrojona pod względem komunikacyjnym. W rozwiązaniu zagadnienia gospodarki drogowej musi znaleźć się rozwiązanie budowy dróg samochodowych. W przeciwnym razie Polska znajdzie się wkrótce — za kilkanaście lat — poza obrębem Europy cywilizowanej”.

    M. Nestorowicz – plansza biograficzna

    Nestorowicz był profesorem tytularnym na Politechnice Warszawskiej od 1934 r., a od 1936 zwyczajnym w Katedrze Budowy Dróg i Robót Ziemnych, w Latach 1935-37 pełnił funkcje dziekana na Wydziale Inżynierii PW.

    W latach 30. Nestorowicz kierował pracami badawczymi w Drogowym Instytucie Badawczym, działającym przy Politechnice Warszawskiej.

    Był autorem, licznych artykułów publikowanych w Przeglądzie Technicznym, Samorządzie, Inżynierii Rolnej, Wiadomościach Drogowych i Przeglądzie
    Wojskowo-Technicznym, a także podręczników projektowania dróg.

    Więcej w:

    Melchior Władysław Nestorowicz (1880-1939). Sylwetki profesorów Politechniki Warszawskiej

    Melchior Nestorowicz (1880-1939). Plansza biograficzna

    Gdyby nie wojna mielibyśmy autostradę do Warszawy i Białegostoku. W serwisie: moja-ostroleka.pl

    MM

    Z przyjemnością informujemy, że Biblioteka Główna PW otrzymała medal XXX-lecia Polskiego Towarzystwa Informatycznego za cyfryzację polskiej literatury informatycznej.
    W ramach współpracy z PTI w Bibliotece Cyfrowej PW utworzona została Kolekcja Historii Informatyki. W kolekcji znalazły się zdigitalizowane dzieła i dokumenty znaczące dla rozwoju informatyki polskiej. M.in. ksiązki i artykuły prof. Zdzisława Pawlaka, prof. Mieczysława Warmusa, Marka Greniewskiego.

    MM

    Powered by WordPress Web Design by SRS Solutions © 2017 bgpw blog Design by SRS Solutions

    • RSS