bgpw blog

    blog Biblioteki Głównej PW

    Wpisy z tagiem: historia-politechniki-warszawskiej

    15 listopada to data Święta Politechniki Warszawskiej. Z tej okazji nastąpi szereg imprez w listopadzie i grudniu – kalendarium wydarzeń.

    Początki powstania szkolnictwa technicznego w Warszawie to otwarcie w 1826 r. Szkoły Przygotowawczej do studiów technicznych, inicjatorem powstania której był Stanisław Staszic. Szkoła została zamknięta w roku 1831, w ramach represji po wybuchu Powstania Listopadowego. W końcu XIX wieku car Mikołaj II wyraził zgodę, by zebraną przez polskie społeczeństwo sumę jednego miliona rubli przekazać na budowę w Warszawie Instytutu Politechnicznego swego imienia. W czerwcu  1898 roku powstał Instytut Politechniczny a jesienią rozpoczęto już zajęcia w języku rosyjskim na trzech wydziałach: Mechanicznym, Chemicznym i Inżynieryjno-Budowlanym. Rok później rozpoczęto budowę pierwszych gmachów dla nowej szkoły,  Gmach Główny, Gmach Chemii, Gmach Fizyki i Gmach Mechaniki (autorstwa 2 architektów Stefana Szyllera i Bronisława Brochwicz-Rogóyskiego).

     

    Rysunek z Planów Politechniki Warszawskiej

    W 1905 r., po strajkach, w których żądano m.in. wprowadzenia polskiego języka nauczania, Instytut zamknięto.

    W wyniku wybuchu I wojny światowej pojawiła się nowe możliwości na uzyskanie pewnych ustępstw korzystnych dla Polaków. Po zajęciu Warszawy przez Niemców uzyskano zgodę na inaugurację działalności Politechniki jako uczelni polskiej, z narodowym językiem wykładowym. Kuratorem Politechniki Warszawskiej i Uniwersytetu Warszawskiego z ramienia władz niemieckich został Bogdan hr. Hutten-Czapski. 15 listopada 1915 roku nastąpiło uroczyste otwarcie obu uczelni. Inauguracja roku akademickiego nastąpiła w Auli Gmachu Fizyki. Wzięli w niej udział prezydent Warszawy Z. Lubomirski i niemiecki generał – gubernator Hans von Beseler, który nadał Politechnice Warszawskiej pierwszy statut. Pierwszym rektorem został profesor Zygmunt Straszewicz. Studia były prowadzone na czterech Wydziałach: Architektury, Budowy Maszyn i Elektrotechniki, Chemicznym oraz Inżynierii Budowlanej i Rolnej.

    Zygmunt Straszewicz

    W Bibliotece Cyfrowej PW znajduje się wiele dokumentów związanych z historią Politechniki Warszawskiej.

    Program Politechniki Warszawskiej na rok naukowy 1921/1922

    Indeks studenta z 1918 r.

     

    MM

    W Bibliotece Cyfrowej PW udostępniony został ostatnio 23 numer Tygodnika Ilustrowanego z 1899 r. (egz. źródłowy ze zbiorów prywatnych). W numerze znajduje się artykuł poświęcony  projektowanemu wówczas przez Stefana Szyllera gmachowi późniejszej Politechniki Warszawskiej (w latach 1898-1915 był to Instytut Politechniczny).

    Już sam początek wprowadza nas w atmosferę tamtych czasów „W cichem i spokojnem dotąd ustroniu miasta zamkniętem z jednej strony torem wyścigowym, a z drugiej ul. Nowowiejską i Polną, na placu, zajętym przed trzema laty na wystawę hygieniczną, niebawem powstanie szereg gmachów, które do niepoznania zmienią dotychczasową postać tej dzielnicy syreniego grodu. Zamiast pustych i odludnych placów, będą wspaniałe budowle, imponujące ogromem, piękności i harmonią form architektonicznych, a zamiast ciszy, przerywanej dwa razy do roku hucznym gwarem licznych zwolenników hippiki, ocknie się nowe życie, pełne zapału młodzieńczego, nadziei i zachwytu.”

    gmach

    Autorem projektu Gmachu Głównego (a także Gmachu Fizyki),  był Stefan Szyller, współautorem Bronisław Brochwicz-Rogóyski (gmachy Chemii i Mechaniki, domy mieszkalne dla pracowników). Obaj architekci nie projektowali do tej pory żadnego budynku uczelnianego, w związku z czym udali się w trzytygodniową podróż po Europie po inspiracje. Plany podstawowe budynków rysowali już w pociągach. Okres wykonania projektu po powrocie do kraju był niewiarygodnie krótki – 72 dni. Warto podkreślić, że budowa trwała tylko 2 lata, a powstał gmach monumentalny, zaprojektowany według klasycznych reguł przyjmowanych wtedy przez europejskie  uczelnie. Masywna konstrukcja przetrwała pożary, zniszczenia wojenne, w tym powstanie warszawskie. Wszystkie, bardzo nowoczesne wówczas systemy instalacyjne Politechniki, m.in. wodno-kanalizacyjny i wentylacyjny, zaplanował inżynier Obrębowicz, założyciel pierwszego w Warszawie biura projektowego instalacji sanitarnych. W najstarszych gmachach system podziemnych kanałów instalacyjnych przetrwał do czasów dzisiejszych. Przedwojenny system ogrzewania gmachów Głównego, Chemii i Fizyki polegał na tłoczeniu do nich mas gorącego powietrza z Gmachu Mechaniki, gdzie znajdował się potężny wentylator osiowy przetłaczający powietrze przez nagrzewnice z żeliwnych rur, ogrzewanych parą z budynku kotłowni. Do komory  wprowadzano nagrzane w kotłowni powietrze, z niej też  w kierunku czterech gmachów specjalnymi korytarzami ciepłe powie trze docierało do wewnętrznych poziomych kanałów podziemnych, którymi następnie rozprowadzano je wewnątrz budynków. Po II wojnie nie odtworzono tego sposobu ogrzewania i wentylacji.

    O konstrukcji historycznych gmachów Politechniki można poczytać też w specjalnym numerze 11 Forum Akademickiego z 2015 oraz Miesięczniku Politechniki (numer specjalny wrzesień 1999).

    We wspomnianym numerze Tygodnika Ilustrowanego pouczającą ciekawostkę stanowią bezpośrednie odpowiedzi redakcji, głównie do niedoszłych poetów przysyłających swoje utwory w nadziei na opublikowanie:

    Muza Quouqua. Chyba to nie Muza dyktowała
    Muzie te wiersze. Są gładkie, ale bardzo pospolite
    w treści i formie.
    P. L udwika B. Wiersz poprawnym ale niezawierający nic nowego.
    P. K. R. Drukowane nie będzie.
    Ninie Orżi-Orżi. Wiersze słabe.
    P. Jan Sz. w Krakowie. Wiersze Pańskie należą
    do utworów przeciętnych. Podobnych rzeczy
    odbiera redakcya całe setki. (Sic!)
    P. Czesław Lub. Nie.
    P. T. P. W . Wiersze słabe. Rytm kuleje, rymy
    pospolite. Motyw wymaga większego pogłębienia.
    P. Floryan Znamiecki. Wiersze nie złe, ale
    brak im wykończenia; więcej tam wyrazów, niżeli
    tego wymaga potrzeba; należy się skupiać.
    P. Kr. w Galicyi. Mamy w tece jeszcze kilka
    artykułów o tej kwestyi; wskutek tego praca Pańska
    drukowaną nie będzie.
    P. Wiktor Lubicz. Wiersze nie okazują wybitnego
    talentu.
    P. Stanisławie. W koszu.

    MM

     

    W ramach obchodów 110 rocznicy śmierci Mieczysława Bekkera, absolwenta Politechniki Warszawskiej, inżyniera, konstruktora pojazdów terenowych, współtwórcy pojazdu księżycowego LVR  – otwarta została 12 stycznia w Muzeum Politechniki Warszawskiej wystawa „Śladami Mieczysława Bekkera – z Politechniki Warszawskiej na Księżyc”.

     fot.1-4 M.Miller-Jankowska

    Mieczysław Grzegorz Bekker urodził się 25 maja 1905 r. w Strzyżowie. Po  studiach na Wydziale Mechanicznym Politechniki Warszawskiej odbył w latach 1929-31 służbę wojskową w Szkole Podchorążych Saperów w Modlinie. Później pracował w Wojskowym Instytucie Badań Inżynierii w Warszawie, w latach 30.  był wykładowcą w Studium Wojskowym Politechniki Warszawskiej, gdzie stworzył Laboratorium Pojazdów Specjalnych. Od 1937 r. wykładał „Części maszyn” w Szkole Inżynierii Wojskowej w Warszawie. Po wybuchu II wojny światowej uczestniczył w walkach na froncie, znalazł się we Francji, gdzie w 1940 r. rozpoczął współpracę z Wydziałem Czołgów przy Ministerstwie Uzbrojenia w Paryżu. W 1943 r., za zgodą Rządu Polskiego w Londynie, wstąpił do armii kanadyjskiej. W latach 1943 – 1956 był zatrudniony w Departamencie Obrony Narodowej w Ottawie, gdzie czasie pracował nad projektowaniem i teorią ruchu  pojazdów terenowych. W 1956 r. wyemigrował do USA (wcześniej pracował dla armii amerykańskiej), gdzie pracował w Wojskowym Laboratorium Pojazdów Terenowych. Został profesorem University of Michigan w Ann Arbor, objął  też stanowisko dyrektora Instytutu Badań Koncernu Samochodowego General Motors w Santa Barbara. Profesor M. Bekker pracował głównie nad  nową dziedzinę wiedzy zwaną terramechaniką, zajmującą się współdziałaniem kół i gąsienic z nieutwardzonym podłożem.

    W ramach programu Apollo Space w 1961 r. w  konkursie NASA  na projekt pojazdu zdolnego do poruszania się po powierzchni księżycowej  Bekker  otrzymał od General Motors propozycję opracowania takiego pojazdu. Konkurencję w tych pracach stanowiły działania  innego polskiego konstruktora – Stanisława Rogalskiego w firmie Grummann. Zespół pod kierownictwem prof. M. Bekkera, w kooperacji z zakładami Boeing, skonstruował pojazd księżycowy LRV – Lunar Roving Vehicle – „Rover” – „Wędrowiec”. Mieczysław Bekker był autorem rozwiązań technicznych umożliwiających poruszanie się LRV po gruncie księżycowym. Pojazd był używany podczas misji załogowych Apollo 15, Apollo 16 i  Apollo 17. Trzy pojazdy z tych misji spoczywają nadal na powierzchni Księżyca. Nazwisko Mieczysława Bekkera zapisane zostało w Alei Zasłużonych nad Badaniami Kosmosu (Space Walk of Fame).

    Na emeryturze profesor Bekker pracował w Komitecie Rady Naukowej przy Prezydencie Stanów Zjednoczonych. Opracował 14 patentów dotyczących konstrukcji gąsienic, opon pojazdów terenowych oraz specjalnych ram nadwoziowych, a w dziedzinie teorii pojazdów – prace naukowe, m.in.: „Theory of land locomotion” (1956), „Off-the-road locomotion” (1960) i „Introduction to terrain vehicle” (1969).

    Mieczysław Bekker był też utalentowanym artystą. Obrazek na dole to ilustracja do powieści Jerzego Żuławskiego „Na srebrnym globie”.

    Mieczysław Bekker zmarł 8 stycznia 1989 r. w Santa Barbara w Kalifornii.

    Wystawa przypomina wybitnego konstruktora i jego spuściznę naukową, w Polsce nieco zapomnianą. Można ją oglądać do 31 marca 2016 r. Książki Mieczysława Bekkera Theory of land locomotion oraz Off-the-road locomotion dostępne są w zbiorach Biblioteki Głównej PW a  książka Theory of land locomotion: the mechanics of vehicle mobility (1962) – pełen tekst – dostępny jest online w HathiTrust Digital Library

    Więcej informacji o Mieczysławie Bekkerze  na stronach:

    Muzeum PW,

    Wikipedii

    Biuletyn PW

    Fotorelacja z wystawy

     

    MM

    W Gmachu Głównym PW 20 listopada 2015 wystawą ” Dzieje Politechniki
    Warszawskiej” zainaugurowano działalność nowej, wyposażonej w
    multimedialne nośniki informacji, sali wystawowej Muzeum Politechniki
    Warszawskiej.

    TG

    Uroczystą inauguracją w Dużej Auli Politechniki Warszawskiej rozpoczął się rok akademicki 2015/2016.
    Prezentujemy kilka zdjęć z uroczystości, poprzedzonych wspomnieniem z historii – fotografią uroczystego nabożeństwa w dniu otwarcia Uniwersytetu i Politechniki w Warszawie 15 listopada 1915 r. (Tygodnik Ilustrowany 1915 nr 47).

    image_0001
    1.10.2015

    DSC01719DSC01721DSC01722DSC01724DSC01728DSC01731 DSC01732DSC01737DSC01738DSC01743fot. G. Kiwała

    MM

    W Bibliotece Cyfrowej PW udostępniony został w wersji cyfrowej dorobek kolejnych profesorów Politechniki Warszawskiej z okresu międzywojennego.

    Piśmiennictwo profesorów prezentowane jest w postaci tzw. bibliografii pełnotekstowych czyli zestawienia bibliograficznego z dołączonymi cyfrowymi kopiami książek, artykułów, referatów. Dodatkowo dołączone są do każdego zestawienia biografie i fotografie profesorów oraz graficzne plansze biograficzne. Aktualnie w Bibliotece Cyfrowej PW dostępnych jest ponad 30 takich zestawień piśmiennictwa. Część z nich została zdigitalizowana i opracowana w ramach projektu „Ocalić od zapomnienia. Wśród ostatnio dodanych znajdują się publikacje profesorów : Czesława Domaniewskiego, Kazimierza Wóycickiego, Romana Trechcińskiego i Władysława Zawadzkiego.

    Czesław Domaniewski (1861-1936), architekt, dziekan Wydziału Architektury PW był projektantem wielu gmachów użyteczności publicznej, dworców, kościołów, domów mieszkalnych.

    Kzimierz Wóycicki (1898-1944) hydrolog, inżynier budownictwa wodnego projektował i kierował budową zakładów wodnych, wodociągów i kanalizacji.

    Władysław Zawadzki (1885-1939) wybitny ekonomista, naukowiec i działacz polityczny okresu II Rzeczpospolitej, w latach 1931-35 byl wiceministrem i ministrem skarbu.

    Roman Trechciński (1882-1944), ekspert z dziedziny teletechniki, wynalzaca, w czasie II wojny światowej prowadził nasłuchy radiowe dla podziemia i produkował odbiorniki radiowe.

    MM

    Z okazji obchodów 100-lecia Odnowienia Tradycji Politechniki Warszawskiej Biblioteka Główna PW przygotowała plenerową wystawę planszową. Na 103 planszach  przedstawiono sylwetki (informacje biograficzne, dorobek naukowy, fotografie) wszystkich profesorów działających w naszej Uczelni w okresie odradzającej się państwowości polskiej oraz w dwudziestoleciu międzywojennym.  Plakaty prezentowane będą do 30 listopada 2015 roku na ogrodzeniu terenu głównego Politechniki Warszawskiej od strony ul. Nowowiejskiej.

    010107890101080101010803010108090101081601010817Fot. S. Kamiński

    W ramach Tygodnia Bibliotek odbyła się 11 maja miła uroczystość związana z obchodami 100-lecia Odnowienia Tradycji Politechniki Warszawskiego. Medale 100-lecia zostały wręczone wieloletnim pracownikom Biblioteki Głównej oraz firmom współpracującym z Biblioteką Główna.P1000964P1000968P1000971IMG_6775IMG_6783 01010777

    IMG_6799P1000975P1000981IMG_6800IMG_6810IMG_6821IMG_6867IMG_6868IMG_6870IMG_6918IMG_6888P1010023P1000963

    Więcej zdjęć z imprezy: tu

    fot.: M.Miller-Jankowska, S. Kamiński, S. Syrek

    Z okazji Święta Politechniki (15 listopada) Biblioteka Główna PW przygotowała wystawę planszową „Dawno temu na PW… zagadka fotograficzna ze starego albumu”. Na plakatach prezentowane są fotografie pochodzące z ofiarowanego Bibliotece prywatnego albumu inżyniera, studenta Politechniki Warszawskiej w latach 40. XX wieku.

    album

    Wystawa prezentowana jest  w dniach 13-14 listopada w krużgankach w pobliżu Małej Auli, 17-24 listopada w Dużej Auli.

    tytulowa IMG_6197m

    Zdjęcia prezentowane na planszach można obejrzeć na stronie Biblioteki PW.

    4fotki

    Więcej zdjęć z albumu dostępnych jest  w Bibliotece Cyfrowej PW:
    http://bcpw.bg.pw.edu.pl/dlibra/docmetadata?id=4956

    Prosimy o pomoc w identyfikacji postaci ze zdjęć, miejsc w których je zrobiono oraz czasu, w jakim mogły powstać. Informacje można przesyłać na adres: wystawa@bg.pw.edu.pl.

    MM

    W Bibliotece Cyfrowej PW udostępniona została kolejna tzw. bibliografia pełnotekstowa wraz załączonymi tekstami utworów poświęcona piśmiennictwu międzywojennego profesora PW – Władysława Lepperta (1848-1920).

    Władysław Leppert, chemik, przemysłowiec, kształcił się w Szkole Głównej w Warszawie, na Uniwersytetach w Strasburgu i Królewcu. W 1877 r. wrócił do kraju i pełnił funkcję asystenta prof. Hemiliana na Uniwersytecie Warszawskim w Katedrze Chemii. Zajmował się badaniami naukowymi w dziedzinie chemii organicznej i technologii chemicznej, zajmował się też poziomem czystości wody pitnej w Warszawie. Wyniki badań publikował na łamach gazet, m.in. Przeglądu Technicznego, Wszechświata i Chemika Polskiego. Był współzałożycielem i wiceprezesem Stowarzyszenia Techników w Warszawie, oraz inicjatorem i członkiem Koła Chemików, był członkiem nadzwyczajnym Towarzystwa Kursów Naukowych, którego powstanie wspomagał finansowo. Po I wojnie światowej współorganizował Stowarzyszenie Chemików Polskich i działał w jego Zarządzie. Był także wiceprezesem Muzeum Przemysłu i Rolnictwa w Warszawie, gdzie wykładał na kursach. W 1918r. współtworzył Centralnego Towarzystwo Rzemieślników. A od 1919r. wszedł w skład Państwowej Rady Chemicznej.

    W 1914r. Władysław Leppert brał udział w pracach grupy chemicznej przy Komisji Politechnicznej, która opracowywała program przyszłej Politechniki Warszawskiej. Pomagał tez w opracowaniu programu nauczania Wydziału Chemicznego PW.  25 maja 1920r., w uznaniu zasług,  mianowany został  honorowym profesorem technologii chemicznej Politechniki Warszawskiej.

    Oprócz działalności naukowej i edukacyjnej, Leppert zajmował się też własnym przedsiębiorstwem, fabryką farb i lakierów w Helenówku k. Pruszkowa.

    W ostatnich latach życia pracował nad opisaniem historii chemii w Polsce. W 1917 r. napisał „Rys rozwoju chemii w Polsce do roku 1830”, a dalszą część pozostawił w rękopisie. Zmarł 12 czerwca 1920r. w Warszawie.

    Więcej informacji w biografii prof. Lepperta (oprac. przez J. Antosik) dołączonej do „Piśmiennictwa profesora Władysława Lepperta – zestawienie bibliograficzne i pełne teksty wybranych publikacji”, udostępnionego w Bibliotece Cyfrowej PW.

     

    MM

     

    Powered by WordPress Web Design by SRS Solutions © 2017 bgpw blog Design by SRS Solutions

    • RSS